28-04-2012: Belangrijk voor DGA Pensioen Eigen Beheer

DGA-pensioen in eigen beheer: nu bijsturen of straks op de blaren zitten?

Bij verreweg de meeste DGA’s wordt een pensioen in eigen beheer opgebouwd. De DGA is immers vrijgesteld van de regels in de pensioenwet. De meeste DGA’s doen dat dan ook, op een wijze die fiscaal optimaal is.

Het uitgangspunt is doorgaans een eindloonregeling of een middelloonregeling. Tegen opbouwpercentages van 2% à 2,25% per dienstjaar doet de BV waarmee het dienstverband contractueel is vastgelegd, een toezegging middels een pensioenbrief. Op de balans worden reserveringen getroffen die via jaarlijkse dotaties worden opgerend. De DGA verkrijgt hierdoor een recht op de toekomstige pensioenuitkeringen. Er dient dan daadwerkelijk geld gereserveerd te worden. Tevens is het raadzaam, ons inziens zelfs noodzakelijk, om de nabestaandenverplichting te verzekeren, want in de opbouwfase is er nog niet voldoende kapitaal.

Eén van de kenmerken van een pensioenopbouw in eigen beheer is dat de BV niet verplicht is om geld af te storten bij een pensioenfonds of een verzekeraar. Het kapitaal blijft hiermee beschikbaar binnen de BV en de kosten worden hierdoor laag gehouden.

Door fiscale en wettelijke bepalingen zetten we steeds vaker vragen bij deze maximale toezeggingen. Hieraan ten grondslag liggen met name de volgende redenen:

a. Als er op pensioendatum niet voldoende kapitaal aanwezig is, heeft de fiscus geen clementie.
Dit is een situatie die zich steeds vaker voordoet. Om de uitkeringen gestand te doen, heeft de DGA te weinig kapitaal op de rekening staan in zijn BV.
Bijvoorbeeld: aanwezig is € 200.000, de fiscale reserve is € 525.000, het pensioen staat op € 40.500 per jaar. De fiscus zal de DGA jaarlijks voor € 40.500 aanslaan. Echter, deze DGA voorziet nu al dat hij na 5 à 6 jaar de aanwezige € 200.000 heeft opgesoupeerd en probeert een regeling te treffen met de fiscus. De fiscus zal hierin aanvankelijk niet meegaan. Het afzien van pensioen is verboden. De DGA heeft de dotaties jarenlang van zijn winst mogen aftrekken en heeft daarmee fiscaal voordeel behaald. Daarom zal de fiscus over de uitkeringen belasting gaan heffen. Zij zullen dat zo lang mogelijk blijven doen. Uiteindelijk, als al het kapitaal echt op is en als alle andere onttrekkingen volgens de regels zijn verlopen, zal de fiscus tot overleg bereid zijn. Afzien van pensioen, onder voorwaarde dat de BV volledig geliquideerd wordt, is dan een mogelijkheid.
Als u voorziet dat uw liquiditeiten niet in de pas lopen met uw balansreservering, of als u voorziet dat u het doelkapitaal niet zult behalen, grijp dan nu in. Bijvoorbeeld door de opbouwpercentages te verlagen, de indexatietoezegging te schrappen of door over te stappen naar een beschikbaar premiesysteem in eigen beheer.

b. Balanswaardering op basis van marktwaarde kan probleem verder vergroten.
Indien u uw pensioen opbouwt in een andere BV dan de BV waarin u uw dienstverband heeft (doorgaans de BV waaruit u uw salaris ontvangt), is het fiscaal verplicht om de pensioenaanspraken te waarderen op basis van marktwaarde. Op dit moment geeft dat door de extreem lage rentestand een enorm verschil met de fiscale waardering die is toegestaan indien salarisuitkering en pensioenopbouw binnen dezelfde BV plaatsvinden. De pensioenaanspraak van € 40.500 per jaar in bovengenoemd voorbeeld, zal op marktwaarde tegen 2,2% gewaardeerd worden op circa € 940.000. De fiscale waarde op basis van 4% stond nog op € 525.000. U begrijpt dat het probleem dat hierboven geschetst wordt, indien er op pensioendatum € 200.000 aanwezig is, in deze situatie nog nijpender wordt. Ingrijpen is dringend aanbevolen!

c. Dividenduitkeringen kunnen problemen gaan geven.
In een juridische uitspraak is bepaald dat dividenduitkeringen alleen zijn toegestaan indien en voor zover de BV daadwerkelijk een positief saldo heeft. Met grote regelmaat wordt hieraan voorbij gedaan. Bij een positief winst- en rekeningsaldo komen dividenduitkeringen regelmatig voor, met name in situaties waarin het salaris reeds fiscaal is geoptimaliseerd op de grens van de 42 en 52% belastingschijf. De vraag is of dit het juiste uitgangspunt is? Indien er immers onvoldoende middelen in de BV aanwezig zijn om de pensioenreserve tegenwicht te bieden, loopt men het risico dat de fiscus de dividenduitkering zal aanvechten. De kans hierop achten wij niet groot, maar indien scenario 1 of 2 zich in de toekomst gaan afspelen, verwachten wij een harde opstelling. Een verzoek om af te zien van pensioen zal door de fiscus waarschijnlijk niet worden geaccepteerd indien ten tijde van dividenduitkeringen al was te voorzien dat het benodigde kapitaal niet aanwezig was.

d. Echtscheidingsrisico = faillissementsrisico
Het zal u niet verbazen dat een echtscheiding van de DGA, mede door de wijze van pensioenopbouw in eigen beheer, tot grote problemen kan leiden. U zult ervan opkijken hoeveel DGA’s er in gemeenschap van goederen zijn gehuwd of hun huwelijkse voorwaarden niet strikt naleven. Bij een echtscheiding is het uitgangspunt dat wordt toegescheiden aan de partner: 50% van het opgebouwde ouderdomspensioen (huwelijkse periode) en 100% van het nabestaandenpensioen. Alleen bij uitsluiting of convenant kan hiervan worden afgeweken.
Partners worden tegenwoordig juridisch zeer goed beschermd. Zij kunnen wettelijk afdwingen dat de aan hun toegescheiden pensioenaanspraken, daadwerkelijk worden afgestort. Dat kan voor BV een enorm kapitaalverlies betekenen.
Het is namelijk niet zo dat de helft van het aanwezige kapitaal wordt afgescheiden, en het is ook niet zo dat de helft van de aanwezige reserve wordt afgescheiden. De redenatie gaat vanuit de aanspraak en de berekening van de koopsom die op marktwaarde benodigd is om de aanspraken mee gestand te doen!
In bovengenoemd voorbeeld zou dat best eens een kapitaal van € 525.000 kunnen vertegenwoordigen. Indien er € 200.000 daadwerkelijk aanwezig is, kunt u de problematiek aanvoelen.

Jaarlijks zien wij de probleemgevallen toenemen, en dat vinden we jammer. Pensioen in eigen beheer heeft enorme voordelen maar zoals zo vaak, indien er veel gebruik van wordt gemaakt, komt er meer fiscale en juridische aandacht, worden zaken overgereguleerd en kunt u zich afvragen of de voordelen nog wel opwegen tegen de nadelen.

In onze ogen kan er met een paar omzettingen veel leed worden voorkomen. Kom daarom vrijblijvend langs bij één van onze pensioenspecialisten en bepaal samen met uw boekhouder of accountant wat verstandig is.

Copyright THP
Alle rechten voorbehouden
28-04-2012